Drie nieuwe podcasts

En toen waren er ineens drie nieuwe podcastafleveringen te beluisteren. Op Podimo is de nieuwste aflevering van De macht van het verleden te beluisteren. Ditmaal over de Hongaarse premier Viktor Orbán en zijn fascinatie met het inmiddels meer dan 100 jaar oude Verdrag van Trianon.

Daar sprak ik ook al eens over bij de mannen van BNR Perestrojkast. Maar 110 afleveringen later gaat het natuurlijk over Vladimir Poetin. Samen met Beatrice de Graaf sprak ik tijdens het Geschiedenis Festival van Historisch Nieuwsblad over de wijze waarop de Russische president de geschiedenis en religie inzet als wapen:

Wie nog meer wil weten over de ontstaansgeschiedenis van De macht van het verleden kan terecht bij de podcast ‘Zoeken naar boeken’ van Uitgeverij Unieboek | Het Spectrum:

Geschiedenis volgens Xi Jinping

Op 16 oktober 2022 begint in Beijing de 20e editie van het vijfjaarlijkse partijcongres van de Communistische Partij van China. Partijleider Xi Jinping wordt ongetwijfeld voor een derde keer gekozen als president van China. Hij zal op het congres zijn toekomstvisie voor China presenteren. Wie wil weten wat zijn ‘Chinese droom’ behelst kan ook kijken naar zijn visie op het verleden. Want ook Xi weet hoe de macht van het verleden werkt.

In het nieuwe nummer van Geschiedenis Magazine staat een voorproefje van het hoofdstuk over China uit De macht van het verleden. Net als in het Rusland van Vladimir Poetin speelt de Tweede Wereldoorlog ook in het China van Xi Jinping een grote rol. En de Eeuw van Vernedering natuurlijk! Meer daarover in de tweede aflevering van de podcast bij het boek.

Op 16 oktober zijn zowel de podcast als het boek tien dagen live!

Lift off!

6 oktober 2022 stond al heel lang met rood omrand in mijn agenda, want vanaf nu is De macht van het verleden eindelijk overal verkrijgbaar! De lancering gaat gepaard met een klein media-offensief. Wie wil weten waar mijn nieuwe boek over gaat, kan terecht bij interviews die ik gaf aan Trouw, De Morgen, Historisch Nieuwsblad, de VPRO Gids en natuurlijk OVT. En voor een sneak preview ga je naar Clingendael Spectator.

Of… je luistert naar de podcast De macht van het verleden bij Podimo! Want daarin gaan Thom Aalmoes van Alle Geschiedenis Ooit en ik in zes afleveringen langs de hele wereld om te kijken hoe leiders de geschiedenis naar hun hand zetten. De eerste twee afleveringen van de podcast zijn tegelijk met het boek gelanceerd, want ze vullen elkaar aan en vertellen samen hoe dat werkt en hoe je het kan herkennen.

De macht live

Nog maar een paar dagen en dan ligt De macht van het verleden eindelijk in de boekhandel! Mooi moment om bij VPRO OVT alvast een licht te laten schijnen over Poetins beruchte toespraak voorafgaand aan de ondertekening van de annexatieverdragen van de Oekraïense regio’s Loegansk, Donetsk, Cherson en Zaporizja.

En ook het interview met De Morgen bleek perfect getimed. Poetin ‘heeft het beeld geschetst van Rusland als een trotse natie, met een trots verleden. Maar ook met vijanden, vooral in het Westen, die Rusland altijd kleiner hebben willen maken, en die nu ook Oekraïne van zijn imperium wilden losweken. Als dat je framing is, kun je op den duur niet meer anders dan ingrijpen. Om zijn geloofwaardigheid te bewaren, moest hij overgaan tot de volgende stap.’ De macht van het verleden werkt twee kanten op…

Erfgenaam van de Sovjet-Unie

In 2005 noemde Poetin het uiteenvallen van de Sovjet-Unie ‘de grootste geopolitieke ramp van de twintigste eeuw’. Het is een van de beweegredenen voor zijn verwoestende oorlog in Oekraïne.

Maar Poetin was niet de enige en ook niet de eerste die het uiteenvallen van de Sovjet-Unie betreurde. De Belarussische dictator Aleksandr Loekasjenko ziet zijn land het liefst als een soort Sovjetrepubliek. Terwijl de oppositie zich juist aan de periode daarvoor spiegelt. Het tekent de woelige geschiedenis van Belarus, dat geen heldere identiteit heeft. Voor Historisch Nieuwsblad dook in in het Belarussische verleden.

En Loekasjenko? Hij is inmiddels overvleugeld door Vladimir Poetin, die hem in zijn zak heeft. Maar de huidige Russische president heeft duidelijk de kunst afgekeken bij de zelfbenoemde ‘laatste dictator van Europa’.

50 jaar Russisch gas

Energieprijzen domineren het nieuws. Miljoenen Europeanen maken zich grote zorgen over hoge energierekening. De voorzitter van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen heeft in haar jaarlijkse ‘troonrede’ in het Europees Parlement de vinger op de zere plek gelegd: ‘We moeten in heel Europa af van deze afhankelijkheid van Russisch gas.’ Volgens haar is Europa naïef geweest.

Europa is al vijftig jaar afhankelijk van Russisch gas. Midden in de Koude Oorlog besloten de ideologische vijanden in Oost en West samen te werken om elkaars tekorten op te lossen. Daarom kan Poetin nu Europa onder druk zetten door aan de gaskraan te draaien. De grote vraag is natuurlijk waarom niemand zich tijdens de Koude Oorlog zorgen leek te maken over afhankelijkheid van ‘rood’ gas. Voor Historisch Nieuwsblad ging ik op zoek naar het antwoord.

Macht naar de drukker

Klaar! De macht van het verleden wordt op dit moment gedrukt. Hoewel dit mijn vierde boek is en ik dit keer al een sneak preview heb gehad, kan ik toch niet wachten tot ik de definitieve versie in handen heb. Het uiteindelijke omslag is nog nét wat mooier geworden! Nog even geduld, maar op 6 oktober ligt het boek in de boekhandel. Voor wie niet kan wachten is hier alvast een leesfragment.

De Leeuw van Polen

‘Veni, vidi, Deus vicit.’ Ik kwam, ik zag, en God overwon. Met deze parafrase van Julius Caesar begon de Poolse koning Jan III Sobieski de brief die hij op 13 september 1683 schreef aan paus Innocentius XI in Rome. De dag ervoor had hij een gezamenlijk Pools-Habsburgs leger naar een overwinning geleid op de gigantische Ottomaanse strijdmacht die al twee maanden lang de stad Wenen belegerde.

Volgens de paus had de Poolse koning niet alleen Wenen, maar heel christelijk Europa gered van dreigende Ottomaanse overheersing. Het Pools-Litouwse Gemenebest kreeg de eretitel Antemurale Christianitas – bolwerk van het christendom – voor de dappere weerstand die het bood tegen de opmars van het islamitische Ottomaanse Rijk.

In de ogen van de huidige conservatief-nationalistische Poolse regering vervult het land die rol nog steeds. Warschau laat daarom geen mogelijkheid onbenut om het belang van zijn grootste overwinning te benadrukken. Maar hoe zat het nu echt met ‘De Leeuw van Polen’? Lees dat in de jongste editie van Historisch Nieuwsblad.

En wie vervolgens nog meer wil weten over de ‘geschiedenispolitiek’ van de Poolse regering, kan vanaf 6 oktober terecht in mijn nieuwe boek De macht van het verleden, waarin een heel hoofdstuk is gewijd aan Polen.

Voorbij de vakantie

De zomervakantie loopt op zijn einde. Het is tijd om weer vooruit te kijken. En dan ligt er veel moois in het verschiet. Op de Balkan heb ik niet stilgezeten. Er werd druk heen en weer gemaild met de uitgeverij in Amsterdam. Het resultaat is dat er inmiddels een – ongecorrigeerde – versie van De macht van het verleden terug is van de drukker. Mooi op tijd voor De Beste Boeken Live op 29 augustus in Utrecht.

En alles ligt op koers voor 6 oktober, de verschijningsdatum. Zo wordt er ook hard gewerkt aan de podcast die het boek zal begeleiden. Wie live mijn blik in het brein van Poetin en andere potentaten wil beluisteren, kan nu alvast contact opnemen met De Schrijverscentrale voor een lezing in het najaar. Of kom tijdens de Maand van de Geschiedenis naar het Geschiedenis Festival in Haarlem!

Vakantievieren in Varosha

Decennialang was dit het beeld van Varosha op het verdeelde eiland Cyprus. Het was verlaten spookstad. De Grieks-Cypriotische inwoners verlieten het vakantieresort na de Turkse invasie van Noord-Cyprus in 1974 en het Turkse leger grendelde de ooit zo populaire toeristische trekpleister hermetisch af. In 1984 oordeelde de VN-Veiligheidsraad dat de stad alleen mag worden bewoond door de oorspronkelijke inwoners.

Maar sinds 2020 heeft het Turkse leger stukje bij beetje delen van het vakantieresort geopend voor het publiek. Tegenwoordig staan er weer strandbedjes en parasols op het parelwitte zand van Varosha. Op de vers geasfalteerde promenade zijn versnaperingen te koop. Turkse media melden trots dat in juni van dit jaar de 500.000 bezoeker werd verwelkomd.

De republiek Cyprus en de internationale gemeenschap hebben de opening van Varosha veroordeeld omdat dit in strijd is met de VN-resolutie uit 1984. De Turks-Cypriotische autoriteiten benadrukken dat ze de vervallen gebouwen van de stad met geen vinger aanraken. Maar wat er nu gebeurt in Varosha is tekenend voor het feit dat een hereniging van het eiland misschien wel verder buiten beeld is geraakt dan ooit.

Niet voor niets heeft Cyprus een twijfelachtige reputatie opgebouwd als ‘diplomatenkerkhof’. Voor het zomernummer van Geschiedenis Magazine schreef ik een artikel over het eiland dat al eeuwenlang een twistappel in de Middellandse Zee is.