Vergeten grensconflict

Danevirke_-_Deense_grens_-_slag_bij_Dybbol

Met de terugkeer van grenscontroles in Europa leeft ook het nationale verlangen naar het herwinnen van ooit verloren gebied aan de andere kant van die grens weer op. Irredentisme lijkt weer terug in de mode. Een bekend voorbeeld is de Hongaarse premier Viktor Orbán. Met bombastische toespraken werpt hij zich op als verdediger van Hongaren die als gevolg van het in 1920 gesloten Verdrag van Trianon in de buurlanden Slowakije, Roemenië en Kroatië wonen.

Maar ook in het vredelievende Denemarken gaan stemmen op om het in 1864 verloren Sleeswijk weer los te weken van grote buur Duitsland. Voor het zomernummer van Geschiedenis Magazine, dat nu in de winkel ligt, schreef ik een artikel over de historische achtergrond van dit verlangen. Lees alvast een voorproefje.

Terug in Nederland

Transmongolian

Na een reis van meer dan 7.000 km door Rusland en Mongolië ben ik weer terug in Nederland. Het was weer een inspirerende reis, die heel veel gesprekken en indrukken heeft opgeleverd. Ik zit vol nieuwe ideeën en inzichten die ik de komende tijd vorm wil gaan geven. Watch this space!

Bij terugkomst in Nederland lagen er twee mooie recensies van De spoken van Visegrád op me te wachten. André Horlings schreef voor Historiek een uitgebreide beschouwing, waarin hij onder meer stelt dat ‘Van de Wijdeven duidelijk maakt dat ‘de spoken van Visegrád’, de angst voor onheil door de boze buitenwereld, in Polen, Hongarije, Tsjechië en Slowakije nog steeds springlevend zijn. Hij verwacht dat de geschiedenis en de daaruit voortvloeiende nationalistische sentimenten in Centraal-Europa ook in de nabije toekomst een grote rol blijven spelen’.

Dick van der Veer concludeert op Hebban dat ‘Van de Wijdeven een weerbarstige complexe materie glashelder maakt. De dwarsverbanden die hij legt, bevorderen het begrip in ruime mate. (…) Menig attente lezer zal het “Oh zit dat zo” bij zichzelf vaststellen’. Fijn om te lezen!

 

Burenruzie op de Balkan

Makedonium

In het dorp Kruševo in het zuidwesten van Macedonië staat het kenmerkende Makedonium. Het in 1974 gebouwde monument herinnert aan de Ilinden-opstand in 1903. In augustus van dat jaar hielden opstandelingen in de piepkleine Republiek Kruševo tien dagen stand tegen de Ottomaanse autoriteiten. Ieder jaar op 2 augustus wordt de opstand herdacht als één van de twee sleutelmomenten in de geschiedenis van het sinds 1991 onafhankelijke Macedonië.

De aanvoerders van de Ilinden-opstand zijn nationale helden. Alleen… dat zijn ze ook in buurland Bulgarije. Pas heel recent legden beide landen een hoog oplopende burenruzie over hun gedeelde geschiedenis bij. Voor Geschiedenis Magazine schreef ik een artikel over deze netelige kwestie – een van de vele op de Balkan – en hoe hij werd opgelost.

Kijkje in de keuken

Interne Keuken

Afgelopen zaterdag was ik te gast bij radiomakers Koen Fillet en Sven Speybrouck in het Belgische Radio 1-programma Interne Keuken voor een gesprek over De spoken van Visegrád. Onder het genot van heerlijke slasoep en paella namen de presentatoren uitgebreid de tijd om het boek door te nemen. Hieronder is het onderhoudende gesprek terug te luisteren.

Belgisch lof

Jaroslaw-Kaczynski-approves

Onlangs verschenen de eerste recensies van De spoken van Visegrád. De Vlaamse historicus Pieter Jan Verstraete zette zijn mening op papier voor de grote Vlaamse opiniewebsite Doorbraak.be.

‘Van de Wijdeven brengt ons een gedetailleerde observatie van de actuele politieke toestanden in de vier Visegrád-landen’, aldus Verstraete, ‘Dit boek is een schatkamer voor al wie geïnteresseerd is in de Europese Unie en de geschiedenis van haar Oost-Europese lidstaten’. Het eindoordeel? Vier sterren.

Ook Humo oordeelt positief en schrijft dat De spoken van Visegrád met de beschrijving van de gebeurtenissen in het interbellum ‘een helder inzicht biedt in de wortels van de tegendraadse koers die die landen vandaag volgen’.

Met zulke eerste recensies ben ik natuurlijk erg in mijn nopjes. Of de bij dit bericht afgebeelde Jarosław Kaczyński dat ook zou zijn, leest u in het boek.

Vandaar dit boek

Trouw20180505

Op Bevrijdingsdag verscheen in de bijlage Letter & Geest van dagblad Trouw een kort interview met mij over de ontstaansgeschiedenis van De spoken van Visegrád. Het geeft een kijkje in de keuken van het boek en waarom het zo van belang is om de geschiedenis van de Visegrád 4 te kennen – de gebeurtenissen tussen de beide wereldoorlogen in het bijzonder – om het huidige handelen binnen de Europese Unie in perspectief te kunnen plaatsen. En wat die bardienst precies inhoudt? Daarover meer in het interview en – natuurlijk – ook in mijn nieuwe boek.

Boekpresentatie De spoken van Visegrád

Sargentini

Het staat al een tijdje op de agenda, maar laat ik er ook via deze weg aandacht aan besteden. Donderdag 3 mei is de officiële presentatie van De spoken van Visegrád in Boekhandel Van Stockum in Den Haag. Europarlementariër Judith Sargentini, onlangs in het nieuws met haar rapport over Hongarije, zal het eerste exemplaar in ontvangst nemen. Voor meer informatie over de boekpresentatie kun je hier terecht.