Mijn kop in de krant – Deel 3

DHC_Ivo

Onlangs had ik in het immer sfeervolle Bierspeciaal Café De Paas een uiterst prettig gesprek met Thijs Kramer van het onvolprezen Haagse weekblad Den Haag Centraal naar aanleiding van mijn boek De nieuwe rafelrand van Europa. Onze conversatie liep van Boris Johnson via Donald Trump naar Vladimir Poetin en alles wat er tussenin zat. Het resultaat is een twee pagina’s tellend interview dat je hier kunt teruglezen.

Erdogans Syrische ambities

ErdoganNoordSyrie

Internationale media speculeren volop over de gevolgen van de Amerikaanse terugtrekking uit Noord-Syrië. Zoals de Turkse president Erdogan eind september ook al tijdens de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties uiteenzette, wil hij graag een ‘veiligheidszone’ creëren in Noord-Syrië. Die moet niet alleen onderdak bieden aan 2 miljoen Syrische vluchtelingen die nu nog in Turkije verblijven, maar dient tegelijkertijd als buffer tegen Koerdische milities. Waarom? Voor een antwoord op die vraag moeten we 100 jaar terug in de tijd. Voor Atlantisch Perspectief schreef ik eerder al een analyse over een lang gekoesterde wens.

Zij/Hij

Rabotnitsa

Honderd jaar nadat Nederlandse vrouwen actief kiesrecht verkregen staat de Maand van de Geschiedenis in 2019 in het teken van het thema ‘Zij/Hij’. Voor het themanummer van Historisch Nieuwsblad schreef ik een artikel over emancipatie in de beginjaren van de Sovjet-Unie, ook ongeveer honderd jaar geleden.

Want met communistisch Rusland was veel mis – maar niet als het ging om vrouwenrechten. Vriend en vijand roemden de rechten van de Sovjetvrouw. Zo had de Communistische Partij in de eerste jaren na de revolutie een vrouwenafdeling, de Zjenotdel.  De praktijk was echter vaak weerbarstig en de Zjenotdel was geen lang leven beschoren. Hoogste tijd voor de vraag: hoe geëmancipeerd was de Sovjetvrouw nu echt?

Gesnapt!

Elsevier_bureau_MP

Dit weekend bladerde ik in de boekhandel gedachteloos door de jongste editie van weekblad Elsevier – een artikel over groen beleggen had mijn aandacht getrokken – toen mijn oog viel op een foto van een overleg van minister-president Mark Rutte en zijn adviseurs in het Torentje. Toen ik zag wat er rechts op zijn bureau onder handbereik lag, krulde zich een grote glimlach om mijn lippen (ook al wist ik al dat hij een exemplaar in zijn bezit heeft).

Dat gebeurde ook toen ik een pakketje kreeg overhandigd met daarin de presentexemplaren van de achtste(!) druk van De rafelranden van EuropaNu maar hopen dat al die mensen ook het vervolg De nieuwe rafelrand van Europa gaan lezen om ook te weten hoe het zit met de lange aanloop naar Boris Johnson en Donald Trump!

We zijn weer begonnen!

DekkervdVegt

Het lezingenseizoen is weer begonnen! Afgelopen week werd ik onder meer geïnterviewd over mijn boek De nieuwe rafelrand van Europa bij het Historisch Café in Amsterdam en reisde ik naar Nijmegen om bij boekhandel Dekker van de Vegt mijn lezing ‘Bevrijders en beschermers – De Amerikaanse betrokkenheid bij Europa in historisch perspectief’ te geven.

Komende weken – of beter gezegd maanden – reis ik stad en land af om te vertellen over de lange voorgeschiedenis van Boris Johnson en Donald Trump. Zo geef ik de lezing ‘Bevrijders en beschermers’ bijvoorbeeld ook nog op diverse plaatsen in het zuiden van het land in het kader van 75 jaar bevrijding. Kijk in mijn agenda waar ik op het podium sta.

Ook geïnteresseerd in een lezing, interview of debat? Neem dan contact op.

Foto: Igor Stuifzand

100 jaar Ierse grens

BoJo2

Sinds een maand is Boris Johnson premier van het Verenigd Koninkrijk. Naast zijn voet heeft hij ook zijn eisen aan de Europese Unie op tafel gelegd: er moet een nieuwe deal gemaakt worden over de Ierse grens. Die speelt inmiddels de hoofdrol in de slepende Brexit-discussie.

De Ierse grens bestaat pas krap honderd jaar, sinds 1920. Toen keurde het Britse parlement de Government of Ireland Act goed, die het eiland opdeelde in Noord- en Zuid-Ierland. Voor Geschiedenis Magazine schreef ik een artikel over het ontstaan van de Ierse grens, die als tijdelijke stoplap was bedoeld maar nu wellicht een harde scheidslijn gaat worden.

En voor wie nog meer wil weten is daar natuurlijk ook De nieuwe rafelrand van Europa – De eeuwenlange voorgeschiedenis van Brexit en Trump.

Typisch Russisch

Afgelopen zaterdag trad de politie in Moskou hard op tegen demonstranten die vrije lokale verkiezingen eisten. Duizenden politiemensen waren aanwezig in het centrum van de Russische hoofdstad. Dat was sinds de grote demonstraties in de aanloop naar de presidentsverkiezingen in 2012 niet meer gebeurd.

Zoals ik in De rafelranden van Europa schreef, belichamen de demonstraties Poetins grootste angst: opstanden van binnenuit. Daarom worden protesten onderdrukt en oppositieleiders als Alexej Navalny op alle mogelijke manieren tegengewerkt (of erger).

Als ‘nieuwe tsaar’ is Poetin vastberaden de macht van de staat te behouden. Daarmee past hij in een lange traditie. Voor Historisch Nieuwsblad maakte ik in 2017 een artikel over zijn 5 grote autocratische voorbeelden.

Boris en de Britse geschiedenis

BoJo (small)

Zoals iedereen wel min of meer had verwacht wordt Boris Johnson de nieuwe premier van  het Verenigd Koninkrijk. De man die Churchill hoog op een voetstuk heeft staan, mag nu in diens voetsporen treden.

Johnson verwijst niet alleen graag naar Churchill, maar ook naar de rest van de Britse geschiedenis. Voor NRC schreef ik een artikel over de drie grootste misvattingen van de blonde premier.

Wie nog meer wil weten over de lange voorgeschiedenis van de Brexit kan terecht in artikelen die ik eerder schreef voor onder meer Clingendael Spectator en MO*.

Of natuurlijk in mijn boek De nieuwe rafelrand van Europa – De eeuwenlange voorgeschiedenis van Brexit en Trump.

Toch niet Timmermans

Na de langste vergadering uit de geschiedenis van de Europese Raad ligt er dan nu toch een akkoord over de verdeling van de Europese topposities. De Nederlandse eurocommissaris Frans Timmermans was even de grote favoriet om de prestigieuze post van voorzitter van de Europese Commissie in te nemen. Maar uiteindelijk ging die eer naar de Duitse minister van Defensie Ursula von der Leyen.

Timmermans’ kandidatuur stuitte vooral op weerstand bij de regeringsleiders van de Visegrad-groep. In Polen, Hongarije, Tsjechië en Slowakije zetelen geen fans van de Nederlander op het pluche. In de NieuwsTrend van EenVandaag legde ik kort uit waarom dat zo is. Wie meer wil weten kan natuurlijk terecht in De spoken van Visegrád!

100 jaar Versailles

Versailles

Vandaag honderd jaar geleden werd in de Spiegelzaal van het kasteel van Versailles het Verdrag van Versailles ondertekend. Het vredesverdrag is lang bekritiseerd omdat het de Tweede Wereldoorlog niet kon voorkomen, maar het was het best haalbare om de Eerste Wereldoorlog te beëindigen. De onderhandelaars hadden grootse idealen, maar werden ingehaald door nieuwe nationalistische conflicten. Voor Historisch Nieuwsblad schreef ik al eens hoe groot de druk op de onderhandelaars was.

Het Verdrag van Versailles met Duitsland was niet het enige vredesverdrag dat in Parijs werd uitonderhandeld. Daarna volgden het Verdrag van Saint-Germain met Oostenrijk, het Verdrag van Neuilly met Bulgarije, het Verdrag van Trianon met Hongarije en het Verdrag van Sèvres met Turkije. Hoewel het Verdrag van Versailles vandaag in de schijnwerpers staat, spelen juist de andere verdragen een belangrijke rol in deze tijd van oplevende nationalistische sentimenten.

Zo gebruikt de Hongaarse premier Viktor Orbán gebruikt ‘de schande van Trianon‘ om zijn populariteit te vergroten, wordt in Turkije nog altijd naar ‘het verraad van Sèvres‘ verwezen als illustratie van de onbetrouwbaarheid van de westerse mogendheden en krabbelt de Oostenrijkse regering in Zuid-Tirol aan de grenzen van Saint-Germain.