Wolynië blijft een wig tussen Polen en Oekraïne

De Poolse premier Donald Tusk heeft aangekondigd dat er een nieuw nationaal monument in Warschau zal komen. Het is de jongste zet in de voortslepende ruzie tussen Polen en Oekraïne over de massamoorden in de historische regio Wolynië in de periode 1943-1947. Tienduizenden mensen kwamen om het leven, vooral Polen die het slachtoffer werden van zuiveringen door het Oekraïense Opstandelingenleger (OePA).

In Oekraïne gelden de leden van de OePA als verzetsstrijders, die vochten voor de onafhankelijkheid van Oekraïne tegen zowel de Sovjet-Unie als de Poolse autoriteiten. Zeker nu de Oekraïense vrijheid opnieuw in het geding is, worden de OePA-strijders als helden vereerd. Maar dat is tegen het zere been van de Polen, die van mening zijn dat de Oekraïners de wandaden van de OePA moeten erkennen.

Even leek het erop dat de gezamenlijke vijand Rusland de Polen en Oekraïners in elkaars armen dreef, maar in de afgelopen maanden is de ruzie weer opgelaaid. De Poolse president Karol Nawrocki besloot zijn Oekraïense ambtsgenoot Volodymyr Zelensky de Orde van de Witte Adelaar, de hoogste Poolse onderscheiding, te ontnemen. De reden? Zelensky vernoemde een Oekraïens legeronderdeel naar de OePA.

Tusk deed zijn uitspraken tijdens een herdenkingsplechtigheid op 11 juli, de ‘Bloedige Zondag’ waarop in 1943 in één dag honderd Poollse dorpen in vlammen opgingen. Volgens de Poolse premier is het achterhalen van de waarheid is ‘onze plicht jegens de slachtoffers, maar ook een manier om een ??pijnlijk verleden te overwinnen ten behoeve van een betere toekomst. Het geheugen mag geen dienaar van haat zijn.’ Tusk riep Oekraïne op ‘deze waarheid te omarmen’ als het land ooit lid wil worden van de Europese Unie.

In Polen staan al talloze monumenten. Sinds 2013 bijvoorbeeld ook in Warschau in het stadsdeel Zoliborz. De herinnering aan de massamoorden in Wolynië is in Polen een actueel politiek onderwerp, dat wordt gebruikt om mensen op de been te krijgen. Het is daarmee een perfect voorbeeld van de macht van het verleden. Lees bij Historisch Nieuwsblad wat er gebeurde in Wolynië. Of luister wat ik er in 2024 over vertelde bij OVT: