Typisch Russisch

Afgelopen zaterdag trad de politie in Moskou hard op tegen demonstranten die vrije lokale verkiezingen eisten. Duizenden politiemensen waren aanwezig in het centrum van de Russische hoofdstad. Dat was sinds de grote demonstraties in de aanloop naar de presidentsverkiezingen in 2012 niet meer gebeurd.

Zoals ik in De rafelranden van Europa schreef, belichamen de demonstraties Poetins grootste angst: opstanden van binnenuit. Daarom worden protesten onderdrukt en oppositieleiders als Alexej Navalny op alle mogelijke manieren tegengewerkt (of erger).

Als ‘nieuwe tsaar’ is Poetin vastberaden de macht van de staat te behouden. Daarmee past hij in een lange traditie. Voor Historisch Nieuwsblad maakte ik in 2017 een artikel over zijn 5 grote autocratische voorbeelden.

Boris en de Britse geschiedenis

BoJo (small)

Zoals iedereen wel min of meer had verwacht wordt Boris Johnson de nieuwe premier van  het Verenigd Koninkrijk. De man die Churchill hoog op een voetstuk heeft staan, mag nu in diens voetsporen treden.

Johnson verwijst niet alleen graag naar Churchill, maar ook naar de rest van de Britse geschiedenis. Voor NRC schreef ik een artikel over de drie grootste misvattingen van de blonde premier.

Wie nog meer wil weten over de lange voorgeschiedenis van de Brexit kan terecht in artikelen die ik eerder schreef voor onder meer Clingendael Spectator en MO*.

Of natuurlijk in mijn boek De nieuwe rafelrand van Europa – De eeuwenlange voorgeschiedenis van Brexit en Trump.

Toch niet Timmermans

Na de langste vergadering uit de geschiedenis van de Europese Raad ligt er dan nu toch een akkoord over de verdeling van de Europese topposities. De Nederlandse eurocommissaris Frans Timmermans was even de grote favoriet om de prestigieuze post van voorzitter van de Europese Commissie in te nemen. Maar uiteindelijk ging die eer naar de Duitse minister van Defensie Ursula von der Leyen.

Timmermans’ kandidatuur stuitte vooral op weerstand bij de regeringsleiders van de Visegrad-groep. In Polen, Hongarije, Tsjechië en Slowakije zetelen geen fans van de Nederlander op het pluche. In de NieuwsTrend van EenVandaag legde ik kort uit waarom dat zo is. Wie meer wil weten kan natuurlijk terecht in De spoken van Visegrád!

100 jaar Versailles

Versailles

Vandaag honderd jaar geleden werd in de Spiegelzaal van het kasteel van Versailles het Verdrag van Versailles ondertekend. Het vredesverdrag is lang bekritiseerd omdat het de Tweede Wereldoorlog niet kon voorkomen, maar het was het best haalbare om de Eerste Wereldoorlog te beëindigen. De onderhandelaars hadden grootse idealen, maar werden ingehaald door nieuwe nationalistische conflicten. Voor Historisch Nieuwsblad schreef ik al eens hoe groot de druk op de onderhandelaars was.

Het Verdrag van Versailles met Duitsland was niet het enige vredesverdrag dat in Parijs werd uitonderhandeld. Daarna volgden het Verdrag van Saint-Germain met Oostenrijk, het Verdrag van Neuilly met Bulgarije, het Verdrag van Trianon met Hongarije en het Verdrag van Sèvres met Turkije. Hoewel het Verdrag van Versailles vandaag in de schijnwerpers staat, spelen juist de andere verdragen een belangrijke rol in deze tijd van oplevende nationalistische sentimenten.

Zo gebruikt de Hongaarse premier Viktor Orbán gebruikt ‘de schande van Trianon‘ om zijn populariteit te vergroten, wordt in Turkije nog altijd naar ‘het verraad van Sèvres‘ verwezen als illustratie van de onbetrouwbaarheid van de westerse mogendheden en krabbelt de Oostenrijkse regering in Zuid-Tirol aan de grenzen van Saint-Germain.

Thumbs up!

TrumpThumb

In het nummer 4/2019 van Geschiedenis Magazine, dat nu in de winkel ligt staat niet alleen het interview dat ik  had met terrorismedeskundige en hoogleraar Geschiedenis van de Internationale Betrekkingen Beatrice de Graaf, maar ook een recensie van De nieuwe rafelrand van Europa – De eeuwenlange voorgeschiedenis van Brexit en Trump.

Recensent Henk Slechte geeft een mooie samenvatting van het in zijn ogen ‘logische vervolg’ op De rafelranden van Europa. Zijn eindoordeel: ‘een overvolle maar heldere geschiedenis’, aangevuld met ‘een visie op de toekomst van Europa zonder het Verenigd Koninkrijk’.

Wie nog meer wil weten over het boek kan terecht bij de recensie door Paul van der Steen in dagblad Trouw, de bespreking van André Horling voor Historiek, de recensie door Miel Groten van de Jonge Historici of het oordeel van Mark Beumer in Kleio-Historia.

In gesprek met Beatrice de Graaf

beatrice-de-graaf

Op Geschiedenis Magazine LIVE 2019, alweer enige tijd geleden, mocht ik voor een volle zaal in het mooie Spoorwegmuseum Beatrice de Graaf aan de tand voelen over haar boek Tegen de terreur over de veiligheid in Europa na de val van Napoleon in 1815.

Het werd een boeiend gesprek, met onderwerpen variërend van de visie van de hertog van Wellington op Brexit tot volle borden Vlaamse friet. Voor het komende nummer van Geschiedenis Magazine, dat vanaf 24 mei in de winkel ligt, heb ik het gesprek uitgewerkt tot een interview.

Ook op zoek naar een ervaren interviewer met een brede historische kennis? Neem dan contact met mij op!

Het uur W

War1944

Voor het meinummer van Historisch Nieuwsblad, dat traditioneel in het teken staat van de Tweede Wereldoorlog, schreef ik een artikel over de Opstand van Warschau in 1944. op 1 augustus om 17.00 uur – ‘het uur W’ – kwam het ondergrondse Poolse Thuisleger in actie. Het was het begin van een bittere strijd met 200.000 dodelijke slachtoffers. Maar twee maanden later moest het Thuisleger de strijd staken. In Historisch Nieuwsblad meer over het hoe en waarom van deze mislukte opstand, waaraan ook nu nog 87 procent van de Polen grote waarde hecht.

Niet voor niets sprak de Amerikaanse president Trump in 2017 Polen toe vanaf het voetstuk van het grote monument in Warschau (dat overigens pas in 1989 werd onthuld). De warme woorden die Trump daar sprak, gelden niet noodzakelijkerwijs voor zijn andere Europese bondgenoten. Wie daar meer over wil weten, kan terecht in De nieuwe rafelrand van EuropaVoor Historiek schreef André Horlings een bespreking: ‘Van de Wijdeven spitst de ontwikkelingen toe op de gebeurtenissen die voor (West-)Europa in verband met Brexit en Trump relevant zijn.’

Terug naar een ‘oude’ rafelrand

VladimirHoly

Een van de hoofdstukken uit De rafelranden van Europa is weer terug in het nieuws. De Russische president Vladimir Poetin heeft een decreet ondertekend dat voorziet in Russische paspoorten voor de inwoners van de zelfverklaarde volksrepublieken Donetsk en Loegansk in Oost-Oekraïne.

Het is een stevig signaal aan de nieuwe Oekraïense president Volodymyr Zelensky, die onderhandelingen in het vooruitzicht heeft gesteld met de separatisten in Oost-Oekraïne en hun beschermheer in het Kremlin.

Het maakt ook duidelijk dat Poetin Oekraïne niet zo maar los zal laten. Voor Clingendael Spectator schreef ik een historische analyse over de relatie tussen Oekraïne en grote buur Rusland. It’s complicated en dat is al honderden jaren zo.

Ring van instabiliteit

RefDag

Naar aanleiding van mijn boek De nieuwe rafelranden van Europa had ik onlangs een interview met het Reformatorisch Dagblad. Het werd een tour d’horizon, waarbij de complete ring van instabiliteit rondom Europa aan de orde kwam: van Rusland via het Midden-Oosten en Afrika tot het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten.

In het gesprek was er niet alleen aandacht voor de geopolitieke onzekerheid, maar ook voor de kansen die de huidige wereldorde biedt voor Europa. Wie meer wil weten over de lange voorgeschiedenis daarvan kan niet alleen terecht bij De nieuwe rafelrand van Europa, maar ook bij de eerder verschenen voorganger De rafelranden van Europa

Fantoompijn om verloren wereldrijk

Footsteps

De Britten hebben van de EU27 nog eens zes maanden uitstel gekregen om te bepalen of en hoe ze de EU willen verlaten. De ‘Halloween Brexit‘ staat nu gepland voor 31 oktober 2019. De grote vraag is: wat gaan de de Britten doen met die extra tijd? Ze zijn tot nu toe nog geen stap dichter bij de uitgang van de EU gekomen, laat staan bij een idee over een toekomstige relatie met de rest van Europa.

De geschiedenis laat zien dat het antwoord vrij duidelijk is, maar Britse fantoompijn om een verloren wereldrijk staat in de weg van Europese toekomst. Daarover publiceerde MO* Mondiaal Magazine een analyse die ik schreef op basis van De nieuwe rafelrand van Europa – De eeuwenlange voorgeschiedenis van Brexit en Trump.

Wie meer wil weten over dat boek kan terecht bij de recensie door Paul van der Steen in dagblad Trouw, bij de recensie door Miel Groten van de Jonge Historici of het oordeel van Mark Beumer in Kleio-Historia.