Terug in Nederland

Transmongolian

Na een reis van meer dan 7.000 km door Rusland en Mongolië ben ik weer terug in Nederland. Het was weer een inspirerende reis, die heel veel gesprekken en indrukken heeft opgeleverd. Ik zit vol nieuwe ideeën en inzichten die ik de komende tijd vorm wil gaan geven. Watch this space!

Bij terugkomst in Nederland lagen er twee mooie recensies van De spoken van Visegrád op me te wachten. André Horlings schreef voor Historiek een uitgebreide beschouwing, waarin hij onder meer stelt dat ‘Van de Wijdeven duidelijk maakt dat ‘de spoken van Visegrád’, de angst voor onheil door de boze buitenwereld, in Polen, Hongarije, Tsjechië en Slowakije nog steeds springlevend zijn. Hij verwacht dat de geschiedenis en de daaruit voortvloeiende nationalistische sentimenten in Centraal-Europa ook in de nabije toekomst een grote rol blijven spelen’.

Dick van der Veer concludeert op Hebban dat ‘Van de Wijdeven een weerbarstige complexe materie glashelder maakt. De dwarsverbanden die hij legt, bevorderen het begrip in ruime mate. (…) Menig attente lezer zal het “Oh zit dat zo” bij zichzelf vaststellen’. Fijn om te lezen!

 

Burenruzie op de Balkan

Makedonium

In het dorp Kruševo in het zuidwesten van Macedonië staat het kenmerkende Makedonium. Het in 1974 gebouwde monument herinnert aan de Ilinden-opstand in 1903. In augustus van dat jaar hielden opstandelingen in de piepkleine Republiek Kruševo tien dagen stand tegen de Ottomaanse autoriteiten. Ieder jaar op 2 augustus wordt de opstand herdacht als één van de twee sleutelmomenten in de geschiedenis van het sinds 1991 onafhankelijke Macedonië.

De aanvoerders van de Ilinden-opstand zijn nationale helden. Alleen… dat zijn ze ook in buurland Bulgarije. Pas heel recent legden beide landen een hoog oplopende burenruzie over hun gedeelde geschiedenis bij. Voor Geschiedenis Magazine schreef ik een artikel over deze netelige kwestie – een van de vele op de Balkan – en hoe hij werd opgelost.

Kijkje in de keuken

Interne Keuken

Afgelopen zaterdag was ik te gast bij radiomakers Koen Fillet en Sven Speybrouck in het Belgische Radio 1-programma Interne Keuken voor een gesprek over De spoken van Visegrád. Onder het genot van heerlijke slasoep en paella namen de presentatoren uitgebreid de tijd om het boek door te nemen. Hieronder is het onderhoudende gesprek terug te luisteren.

Belgisch lof

Jaroslaw-Kaczynski-approves

Onlangs verschenen de eerste recensies van De spoken van Visegrád. De Vlaamse historicus Pieter Jan Verstraete zette zijn mening op papier voor de grote Vlaamse opiniewebsite Doorbraak.be.

‘Van de Wijdeven brengt ons een gedetailleerde observatie van de actuele politieke toestanden in de vier Visegrád-landen’, aldus Verstraete, ‘Dit boek is een schatkamer voor al wie geïnteresseerd is in de Europese Unie en de geschiedenis van haar Oost-Europese lidstaten’. Het eindoordeel? Vier sterren.

Ook Humo oordeelt positief en schrijft dat De spoken van Visegrád met de beschrijving van de gebeurtenissen in het interbellum ‘een helder inzicht biedt in de wortels van de tegendraadse koers die die landen vandaag volgen’.

Met zulke eerste recensies ben ik natuurlijk erg in mijn nopjes. Of de bij dit bericht afgebeelde Jarosław Kaczyński dat ook zou zijn, leest u in het boek.

Vandaar dit boek

Trouw20180505

Op Bevrijdingsdag verscheen in de bijlage Letter & Geest van dagblad Trouw een kort interview met mij over de ontstaansgeschiedenis van De spoken van Visegrád. Het geeft een kijkje in de keuken van het boek en waarom het zo van belang is om de geschiedenis van de Visegrád 4 te kennen – de gebeurtenissen tussen de beide wereldoorlogen in het bijzonder – om het huidige handelen binnen de Europese Unie in perspectief te kunnen plaatsen. En wat die bardienst precies inhoudt? Daarover meer in het interview en – natuurlijk – ook in mijn nieuwe boek.

Boekpresentatie De spoken van Visegrád

Sargentini

Het staat al een tijdje op de agenda, maar laat ik er ook via deze weg aandacht aan besteden. Donderdag 3 mei is de officiële presentatie van De spoken van Visegrád in Boekhandel Van Stockum in Den Haag. Europarlementariër Judith Sargentini, onlangs in het nieuws met haar rapport over Hongarije, zal het eerste exemplaar in ontvangst nemen. Voor meer informatie over de boekpresentatie kun je hier terecht.

In de winkel!

Doos

Een bijzonder moment: de pakketbezorger voor de deur met een doosje met de eerste exemplaren van je nieuwe boek. Ik ben er heel erg blij mee! Vanaf nu ligt het overal in Nederland in de boekhandel en kan iedereen het lezen.

De spoken van Visegrád beschrijft de turbulente gebeurtenissen in Polen, Hongarije en Tsjechoslowakije tussen de Eerste en de Tweede Wereldoorlog. Een geschiedenis die in West-Europa zo goed als vergeten is, weggedrukt door de communistische tijd, maar in die landen zelf nog nauwelijks is verwerkt en de grondslag vormt voor het huidige denken in de Visegrád-landen over de toekomst. Een boek voor wie wil weten waar hedendaagse politici als Viktor Orbán, Jarosław Kaczyński, Andrej Babiš en Robert Fico de mosterd halen.

De eerste lezingen over De spoken van Visegrád zitten er ook al weer op. Afgelopen zaterdag was het Bookstore Day en werd ik hartelijk ontvangen bij Boekhandel Douwes in Den Haag en Van Stockum in Leiden. Ook benieuwd naar mijn verhaal? Neem dan contact op met De Schrijverscentrale.

Een middag met Philippe Sands

Sands

Onlangs verscheen Galicische wetten – Over de oorsprong van genocide en misdrijven tegen de menselijkheid, de Nederlandse vertaling van de bestseller East West Street van de Britse mensenrechtenadvocaat Philippe Sands. Voor zijn werk is hij vaak in Den Haag te vinden en vorige week had het ik genoegen met hem te kunnen spreken over de wijze waarop zijn boek tot stand is gekomen.

Het was een ontzettend boeiend gesprek over het schrijverschap met – in de woorden van Sands zelf – een ‘broer’ bij dezelfde uitgeverij.  Van onderzoek tot verteltrant en de voor een schrijver onmisbare eigenschappen discipline en passie. En natuurlijk de geweldige reacties die je van lezers krijgt. Voor Historisch Nieuwsblad vatte ik de middag met deze gedreven man samen in een interview.

Manuscript voltooid

HN_Horthy_small

En toen was de tekst van De spoken van Visegrád helemaal klaar! Er gaat alleen nog wat werk zitten in het bijeensprokkelen van illustraties en het maken van – voor dit boek onmisbare – landkaarten. Daarna kan het boek naar de drukker en dan ligt het op 15 april in de winkel!

Wie niet kan wachten, kan terecht bij Historisch Nieuwsblad. Voor het maartnummer dat nu in de winkel ligt, schreef ik een artikel over de Hongaarse regent Miklós Horthy. Van 1920 tot 1944 zwaaide hij de scepter over het Koninkrijk Hongarije. De Hongaarse premier Viktor Orbán heeft Horthy betiteld als een ‘uitmuntend staatsman’, terwijl de handen van de regent bepaald niet helemaal schoon waren. Het artikel is een mooie sneak preview van het tweede hoofdstuk van De spoken van Visegrád.

Nansenpaspoort

Nansenpostzegel

De Noor Fridtjof Nansen (1861-1930) is voor velen vooral bekend vanwege zijn werk als ontdekkingsreiziger. Deze Armeense postzegel roemt hem echter vanwege het werk dat hij tussen de beide wereldoorlogen verrichte als Hoge Commissaris van de Vluchtelingen van de Volkenbond. Voor Geschiedenis Magazine schreef ik een artikel over deze minder bekende kant van Nansen.

Op de achtergrond van de postzegel hierboven schemert een pagina uit het naar hem vernoemde ‘Nansenpaspoort’ door. Met dat paspoort konden statelozen vrij reizen en een bestaan opbouwen. Wat niet veel mensen weten is dat de bezitters hun Nansenpaspoort zelf betaalden. Om de geldigheid te behouden moest het paspoort periodiek van een stempel worden voorzien. Van de opbrengsten financierde Nansen bedrijfsleningen voor vluchtelingen en in samenwerking met de Internationale Arbeidsorganisatie van de Volkenbond werden vluchtelingen herplaatst naar landen waar een tekort op de arbeidsmarkt was.

Met dit in het achterhoofd kan een nieuw Nansenpaspoort wellicht een impuls geven aan het vastgelopen gezamenlijke Europese migratiebeleid. Vluchtelingen zouden niet langer hun zuurverdiende geld aan mensensmokkelaars hoeven te geven om de gevaarlijke oversteek naar Europa te bekostigen, maar kunnen daarmee hun eigen legale overkomst financieren. Met de opbrengst kunnen arbeidsprojecten worden gefinancierd.