De comeback van Ivan de Verschrikkelijke

Het is altijd weer een eer als een verhaal het tot coverstory schopt. Maar ja, de eerste Russische tsaar Ivan de Verschrikkelijke spreekt natuurlijk ook tot de verbeelding. Volgens zijn verre navolger Vladimir Poetin te veel: ‘Westerse kroniekschrijvers’ hebben Ivan bewust afgeschilderd als een sadistische tiran om de aandacht af te leiden van religieuze vervolging in Europa en ‘monsterlijke mensenrechtenschendingen’ in nieuwe koloniën. Daarmee is deze lastercampagne volgens het Kremlin het vroegste voorbeeld van nog steeds alomtegenwoordige ‘russofobie’.

Voor de jongste editie van Historisch Nieuwsblad beschreef ik hoe Poetin – en Stalin overigens ook – dan wel denken over Ivan de Verschrikkelijke. Het artikel borduurt voort op een eerder overzicht van de vijf grote voorbeelden van Vladimir Poetin. Wie nog meer wil weten over de wijze waarop het Kremlin de Russische geschiedenis gebruikt, kan in oktober terecht in mijn nieuwe boek De macht van het verleden.