Duister en rafelig

De aandacht voor De rafelranden van Europa blijft aanhouden. Op de dag van het Britse referendum over lidmaatschap van de Europese Unie maakt Pieter Stockmans op basis van Duister Europa van Robert Kaplan en mijn boek voor MO* een brede en heldere analyse over het belang van de geschiedenis van Europa voor de keuzes van vandaag.

Zijn conclusie: ‘De Europese geschiedenis deed een proliferatie aan breuklijnen ontstaan en mondde uit in eenmaking over alle breuklijnen heen, maar de lijnen bleven bestaan. Ze werden weer zichtbaar door de vluchtelingencrisis (West-Oost) en de economische crisis (Noord-Zuid), die het vertrouwen in de meest tastbare verwezenlijkingen van de Europese integratie ondermijnen, namelijk de open binnengrenzen en de euro.

Deze dubbele vertrouwenscrisis voedt nationalisme, desintegratie en exit-referenda. Kaplan en Van de Wijdeven bieden een tegengif: een nieuw besef van onze plaats in een lange geschiedenis, en zo ook van onze verantwoordelijkheid als burgers van de 21ste eeuw. Onze verantwoordelijkheid tegenover een project dat ons allemaal, onze voorouders en onze nakomelingen toebehoort: de Europese Unie.’

Hereditas Nexus publiceert een recensie van De rafelranden van Europa door Vera Weterings. Zij concludeert: ‘Voor wie de actualiteiten van heden ten dage beter wil begrijpen, biedt De rafelranden van Europa een uitkomst. Het boek is zeer toegankelijk geschreven en biedt ondanks zijn beknoptheid toch een zeer degelijke en compleet beeld van de wereldgeschiedenis van de Europese grenzen.’