Voor alles een eerste keer

Twee eerste keren. Bij het NOS Radio 1 Journaal vertelde ik over de onlangs overleden ‘architect van Europa’ Jacques Delors, waaraan we de meeste tastbare dingen van de Europese Unie aan te danken hebben. Zonder Delors geen vrij verkeer en geen euro. Maar zonder Delors ook geen Brexit, want onbedoeld wakkerde hij met zijn vergezichten ook het Britse anti-Europese sentiment aan. Of zoals The Sun in 1990 samenvatte: Up yours Delors.

Daarnaast publiceerde NRC mijn eerste boekrecensie over het belangrijke boek Sparks – China’s Underground Historians and Their Battle for the Future. Daarin laat de Amerikaanse journalist en oud-Chinacorrespondent Ian Johnson dat er een kleine groep intellectuelen is die zich dapper blijft verzetten tegen de officiële geschiedschrijving, ondanks alle moeite die Xi Jinping zich getroost om dergelijk ‘historisch nihilisme’ uit te roeien. Een hoopvol lichtpuntje in tijden waarin De macht van het verleden alomtegenwoordig lijkt.

Terugkeer van het IJzeren Gordijn

Aan de oostgrens van de Europese Unie – van Finland tot de Balkan – gaan steeds meer grensposten op slot en verrijzen steeds meer hekwerken, bewaakt door grenswachten en militairen. Het is een situatie die doet denken aan de Koude Oorlog, toen twee blokken tot de tanden gewapend lijnrecht tegenover elkaar stonden. Dat roept de vraag op: keert het IJzeren Gordijn weer terug? Samen met Rusland-correspondent Joost Bosman ging ik bij The Daily Move van BNR op zoek naar het antwoord op die vraag.